HidroGea - hidrogeološka rešenja

Zaštita životne sredine

Zaštita životne sredine podrazumeva skup različitih postupaka i mere koje sprečavaju ugrožavanje životne sredine s ciljem očuvanja biološke ravnoteže.

Vazduh i voda su dve najbitnije oblasti u okviru zaštite životne sredine jer su one prisutne u svim drugim oblastima.

Čist vazduh je osnova za zdravlje i život ljudi i čitavog ekosistema. Vazduh je smeša gasova od kojih su neki u vrlo promenljivom sastavu. U promenljivim količinama u vazduhu može biti vodene pare, ozona, ugljen dioksida. Do neželjenih efekata dolazi kada se ovaj odnos poremeti. Zagađenje vazduha podrazumeva prisustvo hemikalija, čestica ili bioloških materijala koji nanose štetu ili uzrokuju nelagodnost kod čoveka i drugih živih bića, odnosno koji ugrožavaju prirodnu sredinu u atmosferi.

Najčešće zagađujuće materije su ugljen-monoksid (CO), sumpor-dioksid (SO2), azot-dioksid (NO2), mikro čestice čađi.
Ugljen monoksid (CO) je veoma otrovan gas, bez boje, mirisa i ukusa. Ovaj gas nastaje prilikom neputponog sagorevanja fosilnih goriva. Koncentracija od 1% CO u vazduhu je smrtonosna. Ugljen monoksid je toksičan u visokim koncentracijama i indirektno doprinosi globalnom zagrevanju kao prekursor ozona.
Emitovane kisele supstance kao što su SO2 i azot-dioksid (NO2) u atmosferi se mogu zadržati i do nekoliko dana i za to vreme preći razdaljinu od preko nekoliko hiljada kilometara, gde se preobražuju u sulfatnu i azotnu kiselinu. Primarna jedinjenja SO2 , NO2 i njihovi reakcioni proizvodi nakon njihove depozicije i promene padaju na površinu zemlje i površinskih voda (kisele kiše) gde uzrokuju zakiseljavanje sredine.

Danas se sve veća pažnja posvećuje očuvanju prirode i korišćenju obnovljivih izvora energije.
Sve je veća potreba za energijom čija proizvodnja, transport i upotreba ne stvara probleme u smislu zagađenja prirode i globalnog zagrevanja.

Najveće količine energije se koriste za grejanje i hlađenje domaćinstva i proizvodnju (sanitarne) tehničke tople vode (oko 77% ukupne potrošnje energije). Trenutno se veći procenat potrebne energije dobija sagorevanjem fosilnih goriva i direktno doprinosi zagađenju životne sredine, a te količine energije se mogu dobiti iz zemlje i vode (geotermalna energija) uz pomoć toplotne pumpe. Toplotna pumpa predstavlja ekološki način korišćenja obnovljivih izvora energije, detaljnije u delu Geotermalna energija.

Zaštita izdani od zagađivanja u eri industrijskog razvoja i energetske krize predstavlja prvorazredni zadatak u kompleksu zaštite čovekove sredine.

“Vodni tok se smatra zagađenim, kada su sastav i stanje njegovih voda posredno ili neposredno promenjeni aktivnošću ljudi u takvoj meri, da se vode ne mogu koristiti za sve potrebe kojima bi one mogle služiti u prirodnom stanju”
“Zagađivanje voda se sastoji u svakoj promeni fizičkih, hemijskih i bioloških svojstava vode, ili u svakom odbacivanju tečnih ili čvrstih supstanci u takvom obimu koji može da dovede do škodljivosti ili da učini vodu opasnom ili štetnom sa gledišta zdravlja, bezbednosti i javnog blagostanja, bilo sa gledišta legitimne upotrebe za potrebe domaćinstva, poljoprivrede, industrije, za rekreativne ili druge potrebe, bilo sa gledišta očuvanja vodne faune itd.” (W. Klaseb)

Izvori zagađenja su neorganskog i organskog porekla.
Izvori neorganskih nečistoća mogu se javiti u vidu industrijskih otpadnih voda (otrovne materije, fenoli, radioaktivni otpaci i dr.), hemijskih sredstava za poboljšanje poljoprivredne proizvodnje, otrovne materije koje se rastvaraju u vodi itd.
Izvori zagađenja su takođe biljnog i životinjskog porekla. Biljna zagađenja (truleži lišća i drugog biljnog tkiva) nisu toliko opasna, ona su samo hrana patogenim bakterijama. Sa druge strane, zagađenja životinjskog porekla, leševi i ostaci organskih materija iz kanalizacije, septičkih jama, štala, bakterije koje su nosioci mnogih zaraznih bolesti (dizenterije, kolere, paratifusa i dr.) su mnogo opasnija sa zdravstvenog gledišta.

U kom obimu i razmeri nečistoće prodiru dalje u izdan, zavisi od sastava i strukture zemljišta, tj. od geološkog sastava.

Radi zaštite izdani preduzimaju se zaštitne mere, tj. utvrđuju se zone sanitarne zaštite izdani, i to:

  1. 1. zona neposredne zaštite (zona strogog nadzora) - Prva zona
  2. 2. uža zona zaštite (zona ograničenja) - Druga zona
  3. 3. šira zona zaštite (zona nadzora) - Treća zona

Zone sanitarne zaštite se određuju na osnovu geoloških, hidroloških, geomorfoloških, hidrogeoloških karakteristika terena, uvažavajući zakonsku regulativu koja tretira ovu oblast.

  1. 1. zona neposredne zaštite, podrazumeva ograđeni prostor oko objekta prečnika 10 m. Razmere i oblik teritorije ovog pojasa ne zavise od hidrogeoloških uslova već mogu biti najčešće definisani fizičkom zaštitom (ograda).

  2. 2. uža zona zaštite ili zona ograničenja. Osnovni cilj ove zone je preduzimanje mera u cilju sprečavanja mogućnosti slučajnog ili namernog zagađivanja podzemnih voda u neposrednoj okolini oko vodozahvatnog objekta.

  3. 3. zona tj. šira zona zaštite se nadovezuje na drugu zonu i zahvata širu teritoriju. Ovaj pojas je ograničen neutralnom linijom toka koja ograničava oblast zahvata podzemnih voda, odnosno posmatrano u planu, onu oblast u kojoj su strujnice usmerene ka vodozahvatu. Cilj ovog pojasa je otklanjanje mogućnosti pojave žarišta zagađenja u tom delu terena, odnosno vodonosnog sloja, koji će se koristiti za zahvatanje voda.
  4. U okviru svake od ovih zona je definisano šta je od različitih aktivnosti dozvoljeno, a šta zabranjeno.

    Zaštita voda od zagađivanja može se ostvariti na dva osnovna načina:

    1. 1. U prirodne vode ne ispuštati upotrebljene vode
    2. 2. Prečišćavanje upotrebljenih voda, uklanjanje zagađenja iz atmoserskog vazduha i pravilno odlaganje otpadnog materijala, čime se sprečava zagađenje voda koja je u kontaktu sa atmosferom i zemljištem

Designed by rokkeo.