HidroGea - hidrogeološka rešenja

Geotermalna energija

Reč geotermalno ima poreklo u dvema grčkim rečima geo (zemlja) i therme (toplota) i znači toplota zemlje, pa se prema tome toplotna energija Zemlje naziva još i geotermalna energija. Toplota u unutrašnjosti Zemlje rezultat je formiranja planete iz prašine i plinova prije više od četiri milijarde godina, a radioaktivno raspadanje elemenata u stenama, hemijskim reakcijama, trenjem pri kretanju tektonskih masa kontinuirano se regeneriše ta toplota, pa je prema tome geotermalna energija obnovljivi izvor energije i može biti:

  • -Hidrogeotermalna (akumulirana u podzemnim vodama t>10°C)
  • -Petrogeotermalna (u suvim stenama)
  • -Magmogeotermalna (iz magme)
earth core temp

U nekim zemljama se hidrogeotermalna energija koristi već vekovima u obliku banja odnosno rekreacijsko-lekovitog kupanja. Ali razvoj nauke nije se ograničio samo na područje lekovitog iskorišćavanja geotermalne energije već je iskorišćavanje geotermalne energije usmerio i prema procesu dobijanja električne energije, odnosno grejanju domaćinstava i industrijskih postrojenja.

struja na geotermalnu energiju

Takođe su velike mogućnosti eksploatacije energije iz suvih stena koje ne sadrže podzemnu vodu. Ovako dobijena energija može se koristiti za grejanje praktično svuda, od gradova i seoskih područja do različitih primena u industriji.

Najveći hidrogeotermalni sistem koji služi za grejanje nalazi se na Islandu, odnosno u njegovom glavnom gradu Reykjavik-u u kojem gotovo sve zgrade koriste geotermalnu energiju, te se čak 89% islandskih domaćinstava greje na taj

Island

način. Iako je Island uverljivo najveći iskorišćavač geotermalne energije po glavi stanovništva sa spomenutih 89% svih islandskih domaćinstava koja se greju na taj način, nije usamljen na području iskorištavanja geotermalne energije. Geotermalna energija se uveliko iskorišćava i u područjima Novog Zelanda, Japana, Italije, Filipina te i nekih dijelova SAD-a kao što je San Bernardino u Kaliforniji te u glavnom gradu Idaho-a Boise-u.

Geotermalne karakteristike teritorije Srbije su veoma interesantne. To je posledica povoljnog geološkog sastava terena i povoljnih hidroloških i geotermalnih karakteristika terena. Gustina geotermalnog toka je glavni parametar na osnovu kojeg se procenjuje geotermalni potencijal nekog područja. On predstavlja količinu geotermalne toplote koja svakog sekunda kroz površinu od 1m² dolazi iz Zemljine unutrašnjosti do njene površine. Na najvećem delu teritorije Srbije gustina geotermalnog toplotnog toka je veća od njegove prosečne vrednosti za kontinentalni deo Evrope, koja iznosi oko 60 mW/m2. Najveće vrednosti od preko 100 mW/m2 su u Panonskom basenu, centralnom delu južne Srbije i u centralnoj Srbiji. Na teritoriji Srbije van Panonskog basena nalazi se 160 prirodnih izvora geotermalnih voda sa temperaturom većom od 15°C. Najveću temperaturu od njih imaju vode izvora u Vranjskoj Banji (96°C), zatim u Jošaničkoj Banji (78°C), Sijerinskoj Banji (72°C) itd.

Na teritoriji Srbije pored povoljnih mogućnosti za eksploataciju toplotne energije i ostalih geotermalnih resursa iz geotermalnih voda, postoje i povoljne mogućnosti za eksploataciju geotermalne energije iz "suvih" stena, tj. stena koje ne sadrže slobodnu podzemnu vodu.

Grejanje zgrada i iskorištavanje geotermalne energije u procesu dobijanja struje, glavni su načini iskorišćavanja te energije.

Za potrebe grejanja, postoje dva sistema koji funkcionišu na principu korišćenja toplote zemlje ili toplote podzemne vode uz pomoć toplotne pumpe:

  • -sistem voda-voda
  • -sistem zemlja voda
sistem zemlja-voda

Toplotna energija se uzima iz podzemnih voda koje čija je temperatura od 12-16°C tokom cele godine. Iz izbušenog bunara voda se vodi u toplotni izmenjivač u kome se deo toplote iz podzemne vode prenosi na freon koji tada isparava.

Delimično ohlađene voda vraća se u drugi bunar koji je iste dubine kao i prvi tako da se tokovi podzemne vode ne remete. Freon koji je sada u gasovitom stanju sabija se kompresorom i tada otpušta latentnu prenetu toplotu i predaje je fluidu koji dalje cirkuliše kroz kondenzator i sistem zidnog i podnog grejanja.

Kod sistema zemlja-voda isti je princip rada toplotne pumpe, a toplotnu energiju uzima fluid koji cirkulišući kroz geotermalnu sondu uzima temperaturu zemlje, zatim se, prolaskom kroz toplotnu pumpu, hladi i takav vraća ka geotermalnoj sondi.

Izbor sistema zavisi prvenstveno od geoloških (hidrogeoloških) uslova terena.

Korišćenje i eksploatacija geotermalne energije moraju postati intenzivniji jer na to primoravaju sledeći faktori: tenzije naftno-energetske neravnoteže, neminovna tranzicija na tržišnu ekonomiju, stalni porast deficita fosilnih i nuklearnih goriva, pogoršavanje ekološke situacije i porast troškova za zaštitu okoline. Najveći značaj za Srbiju imaće direktno korišćenje geotermalne energije za grejanje i toplifikaciju ruralnih i urbanih naselja i razvoj agrara i turizma.

Grejanje zgrada i iskorištavanje geotermalne energije u procesu dobijanja struje, glavni su ali ne i jedini načini iskorišćavanja te energije. Geotermalna energija također se može iskoristiti i u druge svrhe kao što je na primer proizvodnja papira, pasterizacija mleka, plivačkim bazenima, u procesu sušenja drveta i vune, planskom stočarstvu, kao i za mnoge druge svrhe.

Designed by rokkeo.